12.11.2026

Rzeka – dlaczego to jedno z najgroźniejszych miejsc nad wodą?

Rzeka potrafi wyglądać spokojnie i zachęcająco, szczególnie w upalny dzień. Statystyki pokazują jednak, że to właśnie w rzekach ginie w Polsce najwięcej osób.

Gdzie najczęściej toniemy

W latach 2016–2025 w polskich rzekach utonęło 1128 osób – to 25,4% wszystkich utonięć i najwięcej spośród wszystkich rodzajów akwenów. W jeziorach zginęło 1076 osób (24,3%), a w morzu – 213 (4,8%). Bałtyk, który kojarzy się z największym ryzykiem, odpowiada więc za niewielki ułamek tragedii.

W 2025 roku rzeki i jeziora były niemal na równi: 76 ofiar w rzekach i 77 w jeziorach. Lokalnie przewaga rzek bywa jeszcze wyraźniejsza – na Mazowszu w 2025 roku na 19 utonięć aż 9 miało miejsce w rzece.

Dlaczego właśnie rzeka?

• Nurt. Płynąca woda działa jak taśma. Jeśli nurt podetnie nam nogi, oznacza to, że jest szybszy od nas – a próba płynięcia pod prąd szybko odbiera siły.
• Wiry. Pojawiają się w trudnych do przewidzenia miejscach, m.in. przy wypłyceniach, filarach mostów czy przeszkodach w wodzie, i mogą wciągnąć nawet dobrego pływaka.
• Zmienne dno. Rzeka cały czas przebudowuje swoje koryto. Jak tłumaczą ratownicy WOPR, krok za płycizną może zaczynać się kilkumetrowa głębia – a miejsce, które w zeszłym roku było płytkie, dziś może wyglądać zupełnie inaczej.
• Niski stan wody to pułapka. Kiedy rzeka opada, łatwiej podejść do głębokich miejsc i wirów, które przy wyższej wodzie byłyby poza zasięgiem.
• Budowle i przeszkody. Jazy, progi, ostrogi czy zatopione konary tworzą zawirowania, z których bardzo trudno się wydostać.
• Brak ratowników. Strzeżonych kąpielisk na rzekach jest niewiele, więc pomoc zwykle nie nadchodzi na czas.

Kąpiel to nie jedyne zagrożenie

Do wielu tragedii dochodzi bez zamiaru kąpieli – podczas wędkowania, spaceru brzegiem czy spływu. W 2025 roku nieostrożność podczas wędkowania kosztowała życie 29 osób. Na kajaku, pontonie czy desce SUP nurt albo nagłe zawirowanie mogą w każdej chwili przewrócić sprzęt, dlatego kamizelka asekuracyjna lub ratunkowa jest obowiązkowym elementem wyposażenia.

Co robić, gdy porwie cię nurt

• Zachowaj spokój i nie walcz z prądem.
• Połóż się możliwie płasko na wodzie i płyń skosem w stronę płytszego brzegu.
• Jeśli wypadłeś z kajaka, trzymaj się go – jest lepiej widoczny niż ty i pomaga utrzymać się na powierzchni.
• Gdy ktoś inny tonie, dzwoń pod 112 lub 601 100 100 i podaj mu coś, czego może się chwycić. Nie skacz do rzeki bez przygotowania – możesz stać się kolejną ofiarą.

Najprostsza zasada: w rzece kąp się tylko na wyznaczonych, strzeżonych kąpieliskach. Ich listę znajdziesz w Serwisie Kąpieliskowym GIS.